L’exil est de retour, les griffes affûtées - Dimitri Mitsotakis

Une chanson grecque ce matin ?

Η ξενιτιά είν’ αχόρταγη, βαστάει σκληρούς ανθρώπους
Που σαν θα δουν αλλιώτικο με ρίζα απ’ άλλους τόπους
Που σαν θα δουν παράξενο να έχει άλλο δέρμα 
Με γλώσσα ξένη κι άγνωστη, στην τσέπη ούτε ένα κέρμα
“Παιδιά κατώτερου θεού” και “του διαβόλου σπέρμα”
Ουδέ μανάδες σέβονται ούτε παιδιά παντέρμα
Παλιά δαδί ανάβανε και καίγανε καλύβια
Μα τώρα πια, ρε μάνα μου, σκοτώνουν με μολύβια. 

Θηρίο σαν την ξενιτιά, ρε μάνα μου, δεν είδα
Να τρέφεται με όνειρα με πόθους και μ’ ελπίδα
Παλιά έτρωγε ξυπόλητο και νηστικό το θειό μου
Και τώρα τρώει την κόρη μου, το γιο, τον ανιψιό μου.

Καλά θα κάνεις, μάνα μου, να μη με περιμένεις.

Ο τόπος μας ξεράθηκε και στάζει μόνο αίμα
Πηγάδι δεν απόμεινε, δεν έμεινε ούτε ρέμα
Δροσοπηγές στερέψανε, στραγγίξαν τα ποτάμια
Και πλάκωσε στο σπίτι μας η Χίμαιρα κι η Λάμια
Και πού να τρέξεις να κρυφτείς σε κέδρους και σφενδάμια
Τρανές φωτιές ανάψανε και καίνε σαν κατράμια
Γυμνοί απ’ τη στάχτη σώθηκαν και ψάχνουν τα παιδιά τους
Μα βρίσκουν μόνο γέροντες και σκίζετ’ η καρδιά τους.

Θηρίο σαν την ξενιτιά, ρε μάνα μου, δεν είδα
Να τρέφεται με όνειρα με πόθους και μ’ ελπίδα
Παλιά έτρωγε ξυπόλητο και νηστικό το θειό μου
Και τώρα τρώει την κόρη μου, το γιο, τον ανιψιό μου.

Στη θάλασσα εβούλιαξα στο χώμα με πετάξαν
και στο βοριά που σε φυσά σκορπίστηκε η ψυχή μου.

Αν σε φυσήξει ο βοριάς την πόρτα μην κλειδώσεις
N’ ανάψεις φούρνο, μάνα μου, και ρούχα να μου στρώσεις
Εγώ ‘μαι που κουράστηκα, διψάω και πεινάω
Κλωνάρι είμ’ αδύναμο και μες στη μπόρα σπάω 
Κι αν δεν ανοίξεις, μάνα μου, δεν θα ’χω πού να πάω
Σαν την κατάρα άδικα τις νύχτες θα γυρνάω 
Μες στο σκοτάδι το βαθύ, στο πιο πηχτό σκοτάδι
Ώσπου να σύρει η ξενιτιά το σώμα μου στον Άδη.

Θηρίο σαν την ξενιτιά, ρε μάνα μου, δεν είδα
Να τρέφεται με όνειρα με πόθους και μ’ ελπίδα
Παλιά έτρωγε ξυπόλητο και νηστικό το θειό μου
Και τώρα τρώει την κόρη μου, το γιο, τον ανιψιό μου.

L’exil est insatiable, il engendre des hommes durs
qui, lorsqu’ils voient quelqu’un de différent, venu d’une autre terre,
lorsqu’ils voient un étranger à la peau différente,
parlant une langue inconnue, et pas une pièce en poche,
« enfants d’un dieu inférieur », « semence du diable » —
ne respectent ni les mères ni les pauvres enfants.
Autrefois, ils allumaient des torches et brûlaient des cabanes,
mais aujourd’hui, ma mère, ils tuent avec des balles.

Je n’ai jamais vu de bête comme l’exil, ma mère,
qui se nourrit de rêves, de désirs et d’espoir.
Autrefois, il dévorait mon oncle, pieds nus et affamé,
et maintenant, il dévore ma fille, mon fils, mon neveu.

Tu ferais mieux, ma mère, de ne pas m’attendre.

Notre terre s’est desséchée et ne suinte plus que du sang,
il ne reste plus de puits, plus même un ruisseau.
Les sources se sont taries, les rivières se sont vidées,
et la Chimère et la Lamia ont envahi notre maison.
Et où courir se cacher, parmi les cèdres et les érables ?
De grands incendies ont été allumés, brûlant comme du goudron.
Nus, couverts de cendres, ils ont survécu et cherchent leurs enfants,
mais ne trouvent que des vieillards, et leur cœur se déchire.

Je n’ai jamais vu de bête comme l’exil, ma mère,
qui se nourrit de rêves, de désirs et d’espoir.
Autrefois, il dévorait mon oncle, pieds nus et affamé,
et maintenant, il dévore ma fille, mon fils, mon neveu.

Dans la mer, j'ai sombré, dans la terre, on m’a jeté,
et dans le vent du nord qui souffle sur toi, mon âme s’est dispersée.

Si le vent du nord souffle sur toi, ne verrouille pas la porte,
allume le four, ma mère, et prépare-moi des vêtements.
C’est moi — je suis épuisé, j’ai soif et j’ai faim,
je suis une branche fragile qui se brise dans la tempête.
Et si tu n’ouvres pas, ma mère, je n’aurai nulle part où aller,
comme une malédiction, je hanterai les nuits en vain,
dans l’obscurité profonde, la plus épaisse des ténèbres,
jusqu’à ce que l’exil traîne mon corps jusqu’aux Enfers.

Je n’ai jamais vu de bête comme l’exil, ma mère,
qui se nourrit de rêves, de désirs et d’espoir.
Autrefois, il dévorait mon oncle, pieds nus et affamé,
et maintenant, il dévore ma fille, mon fils, mon neveu.

(essai de traduction, soyez indulgents...)