Overblog Tous les blogs Top blogs Littérature, BD & Poésie
Editer l'article Suivre ce blog Administration + Créer mon blog
MENU

Ephéméride éclectique d'une librocubiculariste glossophile et mélomane.

Tropellad ar chapelioù distro - Iwan Couée

À la première lecture de ce poème de Iwan Couée, ce ne sont pas seulement des mots qui se sont imposés à moi, mais des images en mouvement. Très vite, les vers ont fait surgir le souvenir des toiles de Pierre de Belay, vues au musée des Beaux-Arts de Quimper : ces foules de pardons et de danses où les chapeaux semblent vivre d’eux-mêmes, onduler, se répondre, former une sorte de troupeau joyeux et coloré.

Cette correspondance s’est imposée avec une évidence presque immédiate : aux « chapeaux de retour » du poème répondaient ces silhouettes peintes, emportées dans un même élan collectif, à la fois rythmé et libre.

Tropellad ar chapelioù distro

"Bergère ô tour Eiffel le troupeau

des ponts bêle ce matin"

Apollinaire

Pierre de Belay - Procession à Ste Anne de la Palud

Pierre de Belay - Procession à Ste Anne de la Palud

 

O peuriñ kammed-ha-kammed
A-hed linennoù du-kel
O sekrejoù ruz-mouk
O vlejal, o vegeliat, o c'hwirinat
Hervez o ment
Hervez o fouez
Didrouz o spered
Didrabas o enkrez
Ahont e dremmwel ar c'hornôg
En em led a-dost hag a-bell
Tropellad marellet ar chapelioù distro

 

O vont hag o tont
War maezioù Breizh-Izel
O ruilhal-disruilhal
War c'hravioù ar c'hrec'hiou
O kuzhat-diguzhat
'Kreiz lusenn an niazoù
O kanañ-diskanañ
O gwenvidigezh c'hlan
Evel mesaerien ha mesaerezed
Skiltr o galvadennoù sin
Pa blav skeud an digenvez
War sked an terennoù sakr

(Iwan Couée - En ty an archeteclin - Embannadurioù Al liamm)
 

La Fête du 14 juillet en Bretagne, 1923, huile sur toile ©musée des Beaux-Arts de Quimper/photo Frédéric Harster

La Fête du 14 juillet en Bretagne, 1923, huile sur toile ©musée des Beaux-Arts de Quimper/photo Frédéric Harster

Mais à cette vitalité s’est mêlée une autre image, plus austère — celle d’un vieil homme agrippé à son chapeau, telle que l’a figuré Charles Homualk — comme si, déjà, l’ombre discrète qui traverse les derniers vers venait nuancer cette danse.

Ainsi, entre ferveur populaire et gravité silencieuse, les images picturales sont venues prolonger la lecture du poème, non pour en fixer le sens, mais pour en accompagner les résonances.

Sur les Monts d’Arrée Charles Homualk (1909 – 1996) Carte postale – Lithographie 14 cm x 9 cm. Le carton voyageur – Musée de la carte postale.

Sur les Monts d’Arrée Charles Homualk (1909 – 1996) Carte postale – Lithographie 14 cm x 9 cm. Le carton voyageur – Musée de la carte postale.

Retour à l'accueil
Partager cet article
Repost0
Pour être informé des derniers articles, inscrivez vous :
À propos
une-vie-de-setter

Ephéméride éclectique d'une librocubiculariste glossophile et mélomane

Commenter cet article
I
Trugarez vras deoc'h evit toud ar pezh a embannit war ho plog. Dedennus-bras e vez bewech. Kizidik-tre e vez bewech. Ha bewech e vez laket war-wel ganeoc'h kenereoù ha kenheklevioù dispar etre arzoù liesseurt ha lennegezh. Evel rezon on bet fromet meur a wech gant ho soñjoù dudius diwar-benn ar pezh am boa bet skrivet, ha pa vefe barzhonegoù pe droidigezhioù. Pergen e-ser hoc'h evezhiadennoù nevez diwar-benn ar barzhoneg "Tropellad ar chapelioù distro".<br /> <br /> Evel a lavarit e vezer laket da ijinañ taolennoù ha skeudennoù diwar lenn ar barzhoneg-se. End-eeun, lod eus ar barzhoneg a oa bet diwanet em spered diwar un droiad vrav am boa bet graet er Vro-Fañch, diwar an traoù ken kaer am boa bet gwelet eno, ha pergen diwar weladenniñ chapel Sant-Anton en parrez Larruen. Ha just a-walc'h e vo kavet un menegig bennak eus Bro-Fañch er barzhoneg.<br /> <br /> Padal, daveennoù da lennegezh Vreizh a zo da gaout ivez e-barzh ar barzhoneg. Daveennoù ha n'int ket bet laket sklaer ha fraezh evel arroudennoù e penn ar barzhoneg.<br /> <br /> Da skouer, a-werso eo bet garanet em spered gwerzennoù Yann-Ber Kalloc'h "O doustér en overenneu én ur chapél, / Ur chapélig didrouz é mézeu Breiz-Izél ! ...".<br /> <br /> Skoet eo bet ma spered ivez gant un arvest dispar ha bamus bet deskrivet gant Pêr-Jakez Helias e-barzh "Marh al Lorh" (pp. 175-176), donedigezh Penmarc'hiz ha Tregennegiz, a-hed an aod hag a-dreuz an tevinier, a-dreuz an irvi-bili, pa oant prest da erruout e pardon Itron Varia Penhors: "Neuze e teu war-wel, tostoc'h ouzhomp, distag dirak an oabl war gribenn ar vilienn vras, ur rummad gwazed, merc'hed ha bugale all. Re Dregenneg. (...) Reizh-ha-reizh e kerzh ar birc'hirined ha war o zu kleiz e talc'h ar mor da zont da laez. Ur boutadig c'hoazh hag e sav un eil banniel, hag un trede. (...) Daoust d'an avel dibarfet ha da drouz boud al lanv, e klever drailhennoù eus kantik Sant Vio, kanet ganr re Dregenneg. Erruet dirak al loc'h, ar re-mañ a bign adarre, didrouz-kaer, war ar bili hag en em lak en-dro war-renk a-raok adkregiñ da vale war an hent meinek a gas d'ar chapel. Ha neuze e stagont (...) gant kantik Itron Varia Penhors".<br /> <br /> Hag evit gwir, un toullad bloavezhioù zo, em boa skrivet ivez ur barzhoneg all, "Emled" e dalbenn, ma raen anv ennañ eus chapel Lanc'hidou hag eus chapel Itron Varia Penhors.<br /> <br /> Koulskoude, an holl eñvorennoù-se, an holl varsoñjoù-se a zo aet tamm-ha-tamm da gemmeskañ kenetreze ha da gemmeskañ gant santimantoù all o tennañ da sevenadur Breizh.<br /> <br /> A galon, dalc'hit ganti !
Répondre
U
Trugarez a galon, Aotrou Couée. Ho komzoù a ya d'am c'halon.