Kuro Siwo - N. Kavvadias

La vie difficile mais fascinante des marins constitue la matière autobiographique des poèmes de N. Kavvadias. Dans « Kuro Siwo », ces éléments s'entremêlent autour d'une figure amoureuse lointaine, dont le souvenir accompagne les heures solitaires du poète. Le poème est tiré du recueil Brume (1947).

Kuro Siwo

                                                                                                                                             στον Yòrgos Papas

Πρώτο ταξίδι έτυχε ναύλος για το Νότο,
δύσκολες βάρδιες, κακός ύπνος και μαλάρια.
Είναι παράξενα της Ίντιας τα φανάρια
και δεν τα βλέπεις, καθώς λένε με το πρώτο.

Πέρ' απ' τη γέφυρα του Αδάμ, στη Νότιο Κίνα,
χιλιάδες παραλάβαινες τσουβάλια σόγια.
Μα ούτε στιγμή δεν ελησμόνησες τα λόγια
που σου 'πανε μια κούφια ώρα στην Αθήνα.

Στα νύχια μπαίνει το κατράμι και τ' ανάβει,
χρόνια στα ρούχα το ψαρόλαδο μυρίζει,
κι ο λόγος της μες στο μυαλό σου να σφυρίζει,
«ο μπούσουλας είναι που στρέφει ή το καράβι;»

Νωρίς μπατάρισε ο καιρός κ' έχει χαλάσει.
Σκατζάρισες, μα σε κρατά λύπη μεγάλη.
Απόψε ψόφησαν οι δυο μου παπαγάλοι
κι ο πίθηκος που 'χα με κούραση γυμνάσει.

Η λαμαρίνα! ...η λαμαρίνα όλα τα σβήνει.
Μας έσφιξε το kuro siwo σαν μια ζώνη
κ' συ κοιτάς ακόμη πάνω απ΄ το τιμόνι,
πως παίζει ο μπούσουλας καρτίνι με καρτίνι

Kuro Siwo

À Yòrgos Papas

Première traversée, un cargo pour la Chine.
Pénibles quarts, mauvais sommeil et malaria.
Etranges phares, entre Bombay et Batavia :
c'est au dernier moment, dit-on, qu'on les devine.

Longtemps après le Pont d'Adam et Calcutta,
tu as chargé des sacs de soja plein les cales,
en trimbalant aussi à toutes les escales
ces mots qu'en Grèce à ton oreille on chuchota.

Le goudron douloureux sous les ongles se colle.
Sur toi, d'autres odeurs incrustées par les ans.
Et cette voix perdue qui siffle en toi, disant,
«Chéri, c'est le bateau qui tourne, ou la boussole ?»

Brève accalmie. Bientôt le temps s'est détraqué.
Tu as fini ton quart, mais un chagrin tenace
te suit. Ce soir, mes perroquets ont bu la tasse,
de même que mon singe à grand-peine éduqué.

La tôle du bateau ! ... La tôle efface tout.
Le Kuro-Siwo sombre autour de nous se noue.
Et toi, baissant les yeux — car la mer est partout —,
tu vois de quart en quart la boussole qui joue.

In Brume (1947)
Traduction : M. V.

sources :