The Laughing Boy : d'une révolte à l'autre

J'avais déjà rencontré Brendan Behan et Mikis Theodorakis sur ce blog, à propos de Άνοιξε σιγά την πόρτα (Open the door softly), une chanson de Behan mise en musique par Theodorakis pour L'Otage. Mais c'est en lisant le livre que Yann-Ber Kemener consacre au compositeur grec, Mikis Theodorakis – Siñfonien ar frankiz, que j'ai découvert une autre histoire, plus étonnante encore : celle de The Laughing Boy.

Écrite par Brendan Behan en mémoire de Michael Collins, la chanson irlandaise allait traverser les frontières et les langues. Traduites en grec par Vassilis Rotas et mises en musique par Theodorakis, ses paroles deviennent Το Γελαστό Παιδί (To Yelasto Pedi), une chanson qui s'inscrira profondément dans la mémoire de la Grèce.

Deux versions, deux langues, deux histoires de lutte pour la liberté… et pourtant une même voix, celle du « garçon rieur ». Je vous propose de les écouter l'une après

T’was on an August morning, all in the dawning hours,
I went to take the warming air, all in the Mouth of Flowers,
And there I saw a maiden, and mournful was her cry,
‘Ah what will mend my broken heart, I’ve lost my Laughing Boy.
So strong, so wild, and brave he was, I’ll mourn his loss too sore,
When thinking that I’ll hear the laugh or springing step no more.
Ah, curse the times and sad the loss my heart to crucify,
That an Irish son with a rebel gun shot down my Laughing Boy.
Oh had he died by Pearse’s side or in the GPO,
Killed by an English bullet from the rifle of the foe,
Or forcibly fed with Ashe lay dead in the dungeons of Mountjoy,
I’d have cried with pride for the way he died, my own dear Laughing Boy.
My princely love, can ageless love do more than tell to you,
Go raibh mile maith agat for all you tried to do,
For all you did, and would have done, my enemies to destroy,
I’ll mourn your name and praise your fame, forever, my Laughing Boy.

Brendan Behan & Βασίλη Ρώτα, «Το γελαστό παιδί»

Ήταν πρωί του Αυγούστου κοντά στη ροδαυγή
βγήκα να πάρω αέρα στην ανθισμένη γη
βλέπω μια κόρη κλαίει σπαραχτικά θρηνεί
σπάσε καρδιά μου εχάθη το γελαστό παιδί

Είχεν αντρεία και θάρρος και αιώνια θα θρηνώ
το πηδηχτό του βήμα το γέλιο το γλυκό
ανάθεμα την ώρα κατάρα τη στιγμή
σκοτώσαν οι εχθροί μας το γελαστό παιδί

Μον' να 'ταν σκοτωμένο στου αρχηγού το πλάι
και μόνον από βόλι Εγγλέζου να 'χε πάει
κι από απεργία πείνας μέσα στη φυλακή
θα 'ταν τιμή μου που 'χασα το γελαστό παιδί

Βασιλικιά μου αγάπη μ' αγάπη θα στο λέω
για το ό,τι έκανες αιώνια θα σε κλαίω
γιατί όλους τους εχθρούς μας θα ξέκανες εσύ
δόξα τιμή στ' αξέχαστο γελαστό παιδί

[πηγή: δίσκος Ένας Όμηρος, Columbia (EMI) 1966, μουσική: Μίκης Θεοδωράκης, ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη]